Get Adobe Flash player

Mazowiecki Program Stypendialny dla Uczniów Szczególnie Uzdolnionych

„Matematyka jest drzwiami i kluczem do nauki”

Roger Bacon

Nazywam się Jakub Sałek i jestem uczniem klasy I liceum. W obecnym roku szkolnym po raz 4 biorę udział w Mazowieckim Programie Stypendialnym dla Uczniów Szczególnie Uzdolnionych. Moimi przedmiotami wiodącymi są: matematyka, biologia i chemia, a opiekę sprawuje pani Bożena Fura. Tematem mojego projektu jest występowanie elementów matematyki w różnych dziedzinach życia, ze szczególnym naciskiem na nauki: biologia i chemia.

 Nie od dziś wiadomo, że istotne jest to, aby posiadać choćby elementarną wiedzę z matematyki. Przydaje się ona np. podczas zakupów, sprawdzania godziny czy nawet gotowania. Z matematyką na wyższym poziomie spotykamy się natomiast podczas korzystania z komputerów – to właśnie na jej podstawie tworzone są wszelkie programy, ustawienia sieciowe czy systemy operacyjne.

Nie bez kozery matematyka nazywana jest królową nauk. W chemii spotkać ją możemy podczas obliczania stężenia procentowego danej substancji, czy rysowania wzoru strukturalnego jakiegoś związku chemicznego. Na lekcjach biologii obliczamy z jej pomocą prawdopodobieństwo urodzenia się organizmu potomnego o danych cechach. Na geografii wymierzamy, pod jakim kątem padają promienie słoneczne w Azerbejdżanie o godzinie 17:32 25 stycznia. Na języku polskim obliczamy długość trwania poszczególnych epok lub ile lat żyli twórcy, a niektórzy głowią się nad tym, ile czasu pozostało do dzwonka. Można wymieniać tak w nieskończoność, ale wniosek i tak wysunie się jeden – nie możemy uciec od matematyki! Jest ona nie po to, aby utrudniać nam życie, tylko po to, aby je ułatwiać i systematyzować.

Główną cechą charakterystyczną w matematyce jest dedukcja, czyli wnioskowanie. Na podstawie podanych danych wyciągamy wnioski, z tych wniosków kolejne, i tak dalej aż w końcu dojdziemy do otrzymania pożądanego wyniku. Jest to niezwykle istotne w poznawaniu innych nauk. Matematyka uczy logicznego myślenia, a to znacznie ułatwia i skraca naukę. Dzięki tej umiejętności rozumiemy dane zjawisko i jednocześnie je pamiętamy. Odnajdywanie prawidłowości oraz rozpoznawanie i korzystanie ze znanych schematów jest łatwiejsze i efektywniejsze niż zapamiętywanie pojedynczych „suchych” faktów, z których nie możemy nic nowego wyciągnąć, bo po prostu ich nie rozumiemy. Tutaj jako przykład mogę podać przedrostki często spotykane na lekcjach chemii lub biologii – egzo (na zewnątrz), endo (wewnątrz) oraz termo (coś związanego z temperaturą, ciepłem; termos, termometr, temperatura). Dzięki rozumieniu tych członów, jestem w stanie szybko zapamiętać, czym jest reakcja egzotermiczna, a czym reakcja endotermiczna (egzotermniczna zachodzi z wydzielaniem ciepła, a endotermiczna zachodzi z pochłanianiem ciepła z otoczenia; jeśli wydedukowałeś to sam/sama – chapeau bas!). Potrafię też odróżnić substancję endogenną od egzogennej (w biologicznym aspekcie substancja endogenna jest syntetyzowana wewnątrz organizmu, a egzogenna musi być dostarczana z zewnątrz – np. w pokarmie).

Szczególną cechą naukowców jest dociekliwość. Tacy ludzie są zafascynowani otaczającym ich światem i chcą go lepiej zrozumieć poprzez odszukiwanie powiązań różnych zjawisk ze sobą. Tutaj kłania nam się właśnie wyżej wymieniona zdolność logicznego myślenia i dedukcji – wyciągania wniosków na podstawie znanych informacji. A taka umiejętność na pewno przyda się w czasie egzaminu maturalnego, który suma summarum oparty jest na zdolności interpretacji danych i tworzenia nowych informacji.

Po tym krótkim wstępie dotyczącym mojego projektu zapraszam do zapoznawania się z bardziej szczegółowymi treściami dotyczącymi wyżej wymienionego tematu obecności matematyki w różnych dziedzinach życia, szczególnie w naukach przyrodniczych: biologii i chemii. Treści te będą pojawiać się w przyszłości, m.in. w postaci wystawy, konkursu dla uczniów liceum i prezentacji na forum szkoły. Do zobaczenia na szkolnych spotkaniach z matematyką!